Ciid Mubaarak Dhabaan umada Muslimiinta gaar ahaan umada Soomaaliyeed dhamaan shaqaalaha xafiisyada Waajidpress ee daafaha aduunka waxaan idiin leenahay nagula ciida ciidan farxad iyo barwaaqo INSHA’ALLAH.
Maamulka Guud ee Waajidpress oo kala jooga
Xamar
Beydhabo
Hargeysa
Kismaayo
Kenya
Uganda
London
Minnesota
Sweden
China iyo inta kale ee dunida.
Madaxweynaha dowladda KMG ah ee Soomaaliya Sheekh Shariif Sheekh Axmed iyo xubno wasiiro ah iyo Xildhibaano, safarka Madaxweynaha ayaa sida aanu wararka Sacuudiga ay sheegayaan in uu Shariif halkaani usoo gaaray si uu u guto xajka isagoo isbuuc halkaasi ku sugnaan doono.
Madaxweynaha ayaa la filayaa sidoo kale inuu kulan gaaban la qaato boqortooyada Sacuudiga iyagoo halkaasi kaga wada hadli doona dalab ay horay wadamada IGAD Sacuudiga uga codsadeen in ay qeyb ka baxshaan lacagta ciidamada AMISOM ee Soomaaliya jooga.
Safarka Madaxweyne Shariif ee uu galabta kaga dhoofay garoonka diyaaradaha ee Muqdisho ayaa la arag wax madaafiica oo lagu weeraray iyadoo ay horey u dhici jirtay in hoobiyeyaal lagu tuuro kadibna jawaabta ka imaata ay noqon jirtay mid dhibaato u keenta shacabka Muqdisho.
Sheekh Xasan C/llaahi Xirsi (Xasan Turki) oo ka mid ah Saraakiisha Xisbul Islaam ayaa la sheegayaa inuu dhawaan tagayo magaalada Kismaayo si uu heshiis ula gaaro Ururka al-Shabaab oo ay ku dagaalameen gobolka Jubadda Hoose.
Guddoomiye ku xigeenka Ururka Xisbul Islaam Sheekh Xasan Turki oo ka mid ahaa mas’uuliyiintii qeybta ka ahaa dagaalladii ka dhacay Magaalada Kismaayo bishii Octobar 1-deedii ee u dhexeeyay Al-shabaab iyo Xibsul Islaam ayaa la sheegayaa inuu hordhigi doono Al-Shabaab qodobo dhowr ah.
Saraakiisha ku dhow Sheekh Xasan Turki ayaa sheegay inuu la kulmi doono mas’uuliyiinta Al-shabaab ee Jubbooyinka, si ay uga heshiiyaan dagaaladii ka dhacay Jubadda Hoose oo ay Al-Shabaab guulaha ku gaareen.
Sheekh Xasan Daahir ayaa laga yaabo inuu ka qaybgalo shirkaas oo noqon doona mid ay labadan urur ee xulufada ah heshiis kaga gaaraan dagaalladii dhexmaray oo ahaa kuwo geystay khasaare aad u fara badan.
Dhinaca kale Al-Shabaab ayaa doonaysa in Xisbuil Islaam ay ka mid noqoto Al-Shabaab, waxaana la ogayn waxaana la kala ogaan doonaa arrimo faro badan hadiiba uu dhaco kulankaasi lagu heshiisiinaayo labadii dhinac ee ku dagaalamay Goboalada Jubooyinka.
Xukumadda Washington ayaa Madaxweyne Shariif Sheekh Ahmed ogoleeysiisay inuu saxiixo xilka qaadis lagu sameeyo Ra’isulwasaarre ku xigeenka Somalia ahna Wasiirka Maaliyadda Mr Shariif Xasan Sheekh Adan,
Diblomaasiyiinta Mareykanka waxay Madaxweyne Shariif ka codsadeen inuu saaxiibkiis Shariif Sakiin ka dhigo Safiirka Somalia u fadhiya Saudi Arabia,sida ay Waajidpress ugu xog warameen ila wareedyo muhiima.
Xilka qaadista lagu sameeynaa Shariif Sakiin ayaa sabab looga dhigay isagoo lunsaday hantidii Qaranka ee sida sharcigaa loo marsiiyay Wasaaradiisa,waxayna beesha Caalamka u aragtay nin iskala weyn sharciga iyo cadaalada,uguna shaqeeysanaa magaca Dowladda sida NGO .
Wasiiro uu ka mid yahay Shariif Xasan Sheekh Aadan hadii xilka qaadis lagu sameeyo waxaa laga yaabaa in isbedel ay ku tilaabsato Dowladda hasse yeeshee waxaan la ogeyn daacadnimada Madaxweyne Shariif ee ku saleeysan in la wiiqo awooda Shariif Sakiin uu si ka baxsan sharciga ugu maamulanaa xafiisyada Qaranka Somalia.
Inkastoo dagaalo aan dhamaad laheyn iyo xaalado nololeed oo aad adag ay ka jiraan magaalada Muqdisho ayaa haddana dadweynaha ku dhaqan magaalada iyo nawaaxigeeda waxay intooda badan ku howlan yihiin u diyaar garowga iyo soo dhoweynta munaasabada Ciidul adxaa oo ka mid ah labada ciidood ee ay leeyihiin dadka muslimiinta ah, taasoo ku beegan maalinta berito ah.
Goobaha laga dareemayo dhaqdhaqaaqyada loogu diyaar garoobayo munaasabada maalinta ciidul adxaa ayaa waxaa ka mid ah Suuqyada magaalada gaar ahaan bacadlayaasha lagu iibiyo dharka noocyadiisa kala gedisan, sidoo kale waxaa ka mid ah goobaha lagu iibiyo macmacaanka sida buskutka, xalwada, doolshaha iyo waxyaabaha kale ee loo isticmaalo ciida, waxaana goobahaasi laga dareemayaa saxmad xoogan.
Sidoo kale waxaa ka mid ah meelaha laga dareemayo munaasabada ciidul adxaa goobaha, goobaha ay haweenku isku qurxiyaan ee loo yaqaano burkiyeerada oo ay soo buux dhaafiyeen haween isugu jira caruur iyo dad waaweyn kuwaasoo feyl ugu jira sidii loogu saari lahaa cilaan iyo waxyaabo kale oo dumarku isku qurxiyaan maalmaha ciida, waxaana dhinaca kale cirka isku shareeray qiimaha xoolaha Nool ee Suuqyada Muqdisho, munaasabada ciidal adxaa awgeed waxaana neefkii birimada ah la kala siisanayey 2,700,000 shso halka uu markii hore uu ka ahaa 2,000,000 shs oo kaliya.
Marka la eego dhinaca kale dadka ku jira xeryaha lagu barakacay ee ku yaala gudaha iyo duleedka magaalada Muqdisho ayaan iyagu ka qeyb qaadaneynin diyaar garowga munaasabada ciidul adxaa sababo la xiriira duruufaha nololeed ee dadkaasi heysta awgeed, iyadoo qaarkood xitaa wax kale iska daaye aaney maalinta ciida ah heli Karin wax ay cunaan, iyadoo aysan ilaa jirin cid dadkaasi u fidisay wax kaalmo ah, waxaana gargaarka ugu wanaagasan ee dadkaasi ay u baahi qabaana uu yahay in loo abuuro nabad ay guryahooda ugu laabtaan.
Dawladda Faderaalka ee Soomaaliya ayaa ku eedaysay dawladda Kenya in ay dayacday xaalada Hantidii Umada Soomaaliyeed ee dalkaasi Kenya, gar ahaana dhismihii Safaarada Soomaalida ee magaalada Nayroobi, kaasoo ay iibsadeen Labo qof oo mudo ku doodaya Lahaanshaha Safaarada Soomaalida ee dalka Kenya.
Xukuumada Soomaaliya ayaa sheegtay in uusan dhismaha Safaarada Soomaalida ee magaalada Nayroobi, uusan marnaba muran gali Karin, ayadoo sheegtay in ay dawladda Kenya wax ka qaban weyday arrimahaasi, waxa ayna ku baaqday in aysan dawladda Kenya indhaha iska tirin oo ay qaado talaabooyinka looga baahan yahay.
Wasiirka arrimaha dibada ee dalka Soomaaliya Cali Axmad Jaamac (Jangali) ayaa sheegay in aad uga xun yahay arrinta iibsiga Safaaradii Soomaalida ee dalka Kenya, isagoo sheegay in ay dawladda Kenya ka war-wareegayso talaabo ka qaadida shaqsiyaadka Iibsaday dhismihii Soomaalida ee magaalada Nayroobi ee wadanka Kenya.
Wasiirka arrimaha dibada ayaa sheegay in wax badan lagala hadlay dawladda Kenya arrimaha ku wajahan Safaarada Soomaalida, isagoo wax laga xumaado ku sifeeyey in la xiro waayo dadka eedaysan ee uu ka mid yahay Salmaan ninka la yiraahdo oo hada jooga dalka Ingiriiska, kuna haysata Magan-galyo Siyaasadeed.
Aduun gaaraya 28.5 Milyan oo dolar ayaa lugu iibsaday dhismahan, waxaana iibsaday labo qof oo lakala yiraahdo Sulaymaan Raxmatulaahi Oomar iyo Sariina Sulaymaan Raxmatulaahi, waxa ayna sheegayaan oo ay ku dacwinayaan in ay leeyihiin dhismihii Safaarada Soomaalida ee dalka Kenya.
Maxkamada dalka Kenya ayaa marar badan la horgeeyey kiiska Iibsiga Safaaradii Soomaalida, balse Maxkamada ayaa wax go’aad cad ah ka qaadan weyday arrintaasi, ayadoo dawladdii uu hogaaminayay Madaxweyne Yuusuf ay bixisay lacag fara badan oo ay xukuntay Maxkamadu in la keeno si kiiskaas markale loo furo, waxaana hada la raadinayaa sidii ay maxkamad Kenya go’aan kama dambeys ah uga qaadan lahayd arrimahan.
Hanti iyo Burburkii dawladdii Maxamed Siyaad Barre, qaar ka mid ah Shaqsiyaadkii gacanta ku hayay hantidii Umada Soomaaliyeed ee gudaha iyo dibada ayaa bilaabay boob iyo dhac ay iskugu dareen dhismayaashii iyo lacagihii ay hayeen intaba, ayagoo is leh in aysan marnaba dawlad ka dhaleyn dalka Soomaaliya, balse hadii ay dawladda awood leh ka hirgasho Soomaaliya Maxkamad ayaa sugaysa.
Xarakada Mujaahidiinta AL Shabaab ayaa maanta shacabka Soomaaliyeed u soo bandhigtay Meelo ay si wadajir ah ugu tukanayaan Salaada Ciida.
Waaliga Wilaayada Gobolka Banaadir ee xarakada Mujaahidiinta Al Shabaab Sheekh Cali Max’ed Xuseen oo maanta la hadlay Warbaahinta ayaa waxaa uu ugu hambaliyeeyay shacabka Soomaaliyeed Munaasabadda Ciidda Barakaysan ee Ciidul Adxaa,isagoo sidoo kalena u hamliyeeyay xujeyda sanadkaan u taagan inay gutaan xajka.
“Waxaan rabnaa in uu u tahniyadeyno Malaayiinta Maanta Taagan Buurta Carafo ee Ilaahay Waajiyay in ay gutaan acmaasha Xajka iyo waajibaadka sidoo kale waxaan u tahniyadeynaynaa dadka muslimiinta ah meel kasta oo ay joogaan waxaana umadda Soomaaliyeed ilaah uga baryeynaa in sanadkaan sanadkiisa kale nabad uu ku gaarsiiyo”ayuu yiri Waaliga gobolka Banaadir ee Xarakada Al Shabaab.
Waaliga wilaayada Gobolka Banaadir Sheekh Cali Max’ed Xuseen waxaa uu shacabka Soomaaliyeed ee ku sugan Magaalada Mqdisho ugu baaqay in maalinta Iida Salaadooda ay jamciyaan isagoona sheegay in loo diyaariyay ilaa 5 meel oo ku yaala Magaalada Muqdisho islamarkaana ay ku tukanayaan.
Waxaa uu sheegay in dadka ku sugan degmooyinka hodon Wardheeglay iyo Howlwadaag loogu talagalay in ay iska soo xaadiriyaan Stadium Muqdisho isagoo sheegay in dadka ku sugan Shibis,Boondheer,C/casiis Ilaa Kaaraan in ay isugu yimaadeen degmada Kaaraan.
Waaliga ayaa sidoo kale sheegay in dadka ku shaqan wadada Warshadaha gaar ahaan Excontarol iyo Waxara Cadde ay tagi karaan Suuqa Xoolaha gaar ahaan Sheekh Cali Diyaar halka dadka ku dhaqan deyniile ilaa Garasbaalay loogu talagalay in ay isugu tagaan deegaanka Tiida.
Hadalka Xarakada Mujaahidiinta Al Shabaab ayaa waxaa imaanaya iyadoo lagu wado in maalinta beri ah si weyn looga ciido guud ahaan dalka Soomaaliya iyo Wadamada Islaamka.
Mas’uuliyiin ka kala tirsan Dowladda Soomaaliya iyo Xarakada Al-Shabaab waxay hambalyo ku aaddan munaasabadda Ciidda Carafo waxay u direen Shacabka Soomaaliyeed.
Madaxa Gobolka Banaadir ee Xarakada Shabaabul Mujaahidiin ayaa Shiikh Cali Maxamed Xuseen ayaa shacabka muslimiinta, gaar ahaan kuwa Soomaaliyeed ugu hambalyeeyay munaasabadda Ciidda Carafo, wuxuuna sheegay in ay sanad walba marka la gaaro bisha carafo ay malaayiin muslimiin ah isu yimaadaan weyneynta mid ka mid ah shanta tiir ee Islaamka, kaasi oo ah Xajka.
Shiikh Cali Maxamed Xuseen ayaa intaa kaddib wuxuu shacabka Soomaaliyeed, gaar ahaan kuwa ku dhaqan Magaalada Muqdisho wuxuu u ishaaray in ay salaadda ciidda ku tukadaan 4 goobood oo ku yaalla Magaalada Muqdisho, kuwaasi oo kala ah Garoonka Kubadda Cagta Muqdisho Stadium, Degmada Kaaraan, Suuqa Xoolaha iyo Tii-da.
Dhanka kalena, Wasiirka Shaqada iyo Shaqaalaha Dowlada Soomaaliya Maxamed Cabdi Xayir Maareeye ayaa isagoo ku hadlaya magaca Dowladda Soomaaliya wuxuu shacabka Soomaaliyeed u diray hambalyo ku aaddan munaasabadda Ciidda Carafo, wuxuuna Allaah uga baryay Shacabka Soomaaliyeed in uu sanadkan kiisa kale ku gaarsiiyo nabad iyo barwaaqo.
Ciiddii aan ka soo gudubnay ee Ciidul-fitriga ayaa dhinacyada isku haya Soomaaliya, gaar ahaan magaalada Muqdisho waxay ku kala tukadeen seddex goobood oo kala ah Xarunta Madaxtooyada (Dowladda), Garoonka Stadium Muqdisho (Xarakada Al-Shabaab) iyo Deegaanka Ceelasha Biyaha (Xisbul Islaam).
Gudoomiyihii hore ee Gobolka Banaadir Maxamed Cumar Xabeeb (M/Dheere) oo maalin ka hor ku soo laabtay Magaalada Muqdisho ayaa ka bilaabay magaalada Muqdisho kulamo iyo dhaq dhaqaaq kala duwan.
Maxamed Dheere oo durba markii uu dib ugu soo laabtay magaalada Muqdisho lagu arkay dhowr ka mid ah gaadiidka dagaalka iyo maleeshiyaadkii daacada u ahaa ayaa saldhigtay Gurigii uu horay Muqdisho uga deganaa markii uu joogay, kaasoo muran badan dhaliyay intii xilka laga qaadayay, kaasoo ah Hoy loogu tala galay inuu dego Duqa Magaalada Muqdisho.
Inkastoo aanu Maxamed Dheere haatan aheyn wax xil ah ama jagadaas heyn ayaa hadana Ammaanka halka uu ku sugan yahay ee Degmada Shangaani aad loo adkeeyay, halkaasoo ay ku gadaaman yihiin Tiro ka mid ah Gaadiidka dagaalka oo uu si gaar u leeyahay.
Warar hoose ayaa sheegaya in Maxamed Dheere oo xurguf xoogan ay horay ugu dhaxeysay isaga iyo Madaxweyne Shariif ayaa warar qaar sheegayaan in ay ku kulmeen Xarunta Madaxtooyada, kaasoo uu ka soo shaqeeyay Shariif Xasan oo ah saaxibka koowaad ee Madaxweyne Shariif.
Ma cada waxyaabaha sida gaarka ah uga hadleen isaga iyo Madaxweyne Shariif, hase ahaatee waxaa jira xiriiro horay looga dhex shaqeeyay labadaba intii Maxamed Dheere ku sugnaa Nairobi.
Sidoo kale Maxamed Dheere ayaa kulamo kala duwan la qaatay Xildhibaano ka tirsan Baarlamaanka oo ka soo jeeda Beesha Mudullood, kuwaasoo ay ka mid yihiin Muuse Suudi, Xildhibaan C/llaahi Geedi-Shadoor, Xildhibaan Caraale iyo kuwa kale.
Maxamed Dheere oo lagu tilmaamo nin dagaal, isla markaana ku dheereeya abaabulka Ciidamada ayaa horay u soo hogaamiyay dagaalo isugu jira kuwo ahli ah iyo kii Dowladdii C/llaahi Yuusuf Taangiyada u soo galbiyeen Caasimada Muqdisho, xilligaasoo Maxamed Dheere jabhadeyn ka soo bilaabay Qurac Joome.
Dhaq dhaqaaqyada Maxamed Dheere uu wado ayaa gebi ahaanba ku wajahan Waqooyiga Muqdisho oo uu ka soo jeedo, lamana oga tallaabooyinka u qorsheysan iyo mida ay Dowladda la dooneyso inuu sameeyo, xilli inta badan Waqooyiga Muqdisho gacanta ugu jiro Kooxaha Mucaaradka.
Maamulka Isalaamiga ah ee Gobollada Jubooyinka ayaa shalay gelinkii danbe waxa ay maamul cusub kaga dhawaaqeen degmada Afmadow ee gobolkani J/hoose kaddib markii Xarakada Shabaabul mujaahidiin ay la wareegtay degmadaasi.
Sheekh C/fitaax Ibraahim oo ah kuxigeenka madaxa warfaafinta Maamulka islaamiga ah ee Gobollada Jubooyinka oo la hadlayay qaar kamid ah saxaafadda gudaha ayaa sheegay in ay maamulk cusub oo hoostaga wilaayada islaamiga ah ee gobollada jubooyinka ay u sameeyeen Degmada Afmadow ee gobolka j/hoose.
Waxaana uu sheegay in xubnaha ugu sareeyo ee maamulka ay u sameeyeen degmada Afmadow ay kamid yihiin gudoomiyaha Degmada Afmadow oo loo magacaabay Max’ed Cabdi Xasan, Madaxa dacwada oo isna loo magacaabay Axmed Sheekh C/kariin iyo madaxa Amaanka Degmada Afmadow oo isna loo magacaabay Sheekh Xuseen Jaamac.
Sheekh C/fitaax ayaa sidoo kale sheegay in Maamul u sameynta Degmada Afmadow ay ka dambeysay kaddib markii maalmihii la soo dhaafay ay wadeen dadaallo iyo tashiyo faro badan oo ay la sameynayeen odoyaasha iyo waxgaradka ku dhaqan degmada Afmadow isla markaasina lagu doonayay sidii maamul loogu sameyn lahaa degmadaasi Afmadow.
Degmada Afmadow ayaa iyadu kamid ah goobaha ay dhawaan sida Nabadgelyada leh ay kula wareegeen Xoogagga Xarakada Shabaabul Mujaahidiin ee iyagu inta badan gacanta ku haya gobollada ku yaal Koonfurta wadanka Soomaaliya.
