Guriga uu degan yahay xildhibaanka oo ku yaalla xaafada Buulo Xuubeey ee magaalada Muqdisho ayaa fiidkii lagu tuuray bambooyin nooca gacanta laga tuuro.

Mid ka mid ah waardiyaasha guriga xildhibaanka ayaa ku dhaawacmay mana jirsaan khasaare kale ee ka dhashay weerarkan.

Xildhibaan C/raxmaan C/shakuur ayaa u sheegay Idaacadaha in waqtigaasi uu guriga joogay hase yeeshee waxba aysan soo gaarin.

Weerarkan ayaa ku soo beegmay saacad ka dib markii bambo kale lagu tuuray dhismaha hay’ada UNDP ay ka degan tahay Muqdisho oo ku yaalla wadada dheer ee isku xirta Garoonka diyaaradaha iyo isgoyska KM4.

Weerarka xarunta UNDP ayaan la sheegin wax khasaare ah oo uu geystay.

Idaacadda Al-Shabaab ee Andalus ayaa saaka sheegtay in weeraro lagu qaaday guryo ay degan yihiin masuuliyiin ka tirsan dawlada, weeraradaasi oo ay ku sheegtay inay qaadeen Al-Shabaab.

Saraakiisha amaanka ee DKMG ayaan haba yaraatee ka hadlin weeraradan bambooyinka loo adeegsaday ee lagu qaaday goobahan kala duwan ee Muqdisho ku yaalla.

Goob joogayaal ayaa sheegay in miinada ay ku qaraxday baabuur noociidu yahay URAL oo ay isticmaalaan ciidamada Ethiopian-ka kaasoo marayey xaafada Xaawo Taako ee magaalada Beledweyne.Lama oga khasaaraha dhinmasho iyo dhaawac ee ka dhashay qaraxaasi, hase yeeshee sida goob joogayaal sheegeen waxaa khasaare uu gaaray baabuurkii ciidamada Ethiopian-ku saarnaayeen.

Idaacadda ku hadasha Afka Al-Shabaab ayaa sheegtay in qaraxa uu ahaa weerar ay Al-Shabaab ku qaadeen ciidamada Ethiopia ee ku sugan magaaladaasi.

Saraakiisha maamulka Dooxada Shabeelle ayaan ka hadlin qaraxa saaka ka dhacay Beledweyne.Qaraxan saaka ka dhacay magaalada Beledweyne aya ku soo beegmay toddobaad ka dib markii baabuur waxyaabaha qarxa laga soo buuxiyey ay Al-Shabaab la beegsadeen xarun ay degan yihiin ciidamada Ethiopia oo ku taalla magaalada Beledweyne.

Qaraxaasi ayaa la sheegay inuu sababay dhimashada dad kor u dhaafaya 20 ruux oo u badan ciidamada Ethiopia.

Isagoo la hadlayey wakaalada wararka ee REUTERS ayaa wasiirka arimaha dibeda ee dalka Itoobiya waxaa uu intaa ku daray in magaalada Baydhabo ay ka mid tahay meelaha ay sida weyn ugu xoogan tahay Al-shabaab fariisin iyo mariin muhiim ahna u ah kooxdaas iyo dagaalyahanada ajaaniibta ah ee ka garab dagaalama.

“Ciidamada Itoobiya waxaanu qorsheyneynaa iney dhowaan weeraraan magaalada Baydhabo oo ah meel muhimad gaar ah u leh Xarakada Al-Shabaab, waana magaalo isku xirta howlgalada Al-shabaab ay ka wado meelo badan ayna gabaad ka dhigtaan dagaalyahano ajaaniib ah oo ka garab dagaalama Al-shabaab” ayuu intaa ku daray Wasiirka arimaha dibeda ee xukuumada Itoobiya Xeyle Mariam desilne.

Raisul wasaaraha Itoobiya oo shir jaraaid ku qabtay magaalada Addis ababa ayaa sheegay in ciidamadiisa aysan ka baxeynin Soomaaliya ilaa ciidamada AMISOM ay ku wareejinayaan magaalooyinka ay kala wareegaan Al-shabaab, wuxuuna xusay in ciidamada Itoobiya ee howlgalada ka wada Somalia ay taageerayaan dowlada KMG Somalia.

Ciidamada Itoobiya oo ay taageerayaan kuwo Soomaali ah ayaa bil ka hor la wareegay magaalada Beled weyne ee gobolka Hiiraan ka dib dagaal culus oo ay halkaas kula galeen ciidamada Al-shabaab oo sanadahan dambe halkaas maamulayey, waxaana magaalada ka dhacay qaraxyo kala duwan oo ay fuliyeen Al-shabaab kuwaasoo qaarkood ciidamo Itoobiyaan ah lagu laayey.

Qaraxa kadib ayaana waxaa si weyn loo maqlay Rasaas culus ee fureen Ciidamada ilaalada u ahaa Xarunta Hay’adaasi iyo ciidamo kale oo ka agdhawaa halka uu qaraxu ka dhacay.

ilaa xiligan waxaa la maqlayaa rasaas ka dhaceysa goobta Qaraxyada banbaano caawa lagu weeraray iyadoona inta badan dadka ku dhaqan Xaafada Buulo Xuubey gaar ahaan dhinaca ku dhaw Xarunta UNDP ee xaafadahooda ku xaroodeen ilbaabada soo xirteen.

lama oga qasaaraha rasmiga ah ee ka dhashay Qaraxyada caawa lagu weeraray Xarunta UNDP iyo sidoo kale qasaaraha ka dhasay rasaasta la furay.

Ciidamo Ethopian iyo kuwo DIGIL & MIRIFLE ah oo wata Gadiidka Dagaalka sida Taangiyo iyo gawaaridii u xambaari lahayd goobaha Fog Fog ayaa hareeyay saaka buundada isku xirta labada Dolow ee Dalalka Ethopia iyo Soomaaliya.

Ra’isul Wasaaraha Itoobiya oo shalay Galab Shir ku qabtay Magaalada Adis Ababa ayaa sheegay in Ciidamadooda ay tagi doonaan Gobolo hor leh oo kabaxsan Gobolka Hiiraan isla markaana ay la dagaalami doonaan Al-Shabaab.

Kooxo ku hubaysan bastoolado ayaa galabta magaalada Muqdisho ku dilay Alla ha u naxriistee Agaasimihii Idaacadda iyo Tv-ga Shabelle Xasan Cusmaan Cabdi.

Labo nin oo Bastoolado ku hubeysan ayaa galabta Xaafada Nasteexo degmada Wadajir ee gobolka Banaadir waxa ay ku dilay Agaasimihii Warbaahinta Shabelle Xasan Cusmaan Cabdi (Fantastic).
Alla ha u naxariistee Xasan Waxaa lagu hordilay gurigiisa, waxaana uu 30 daqiiqo ka hor ka tagay xarunta Idaacada Shabelle, iyadoo kooxihii falkaasi dilka ah u geystayna ay durba goobta isaga baxsadeen.

Macada cida ay ahaayeen Kooxaha dilka gaystay, waxaana maydka Agaasimaha uu yaalaa Isbitaalka Madiina oo dhaawac ahaan loo geeyay balse markii dambe uu halkaasi ku geeriyooday.

Xasan waxa ay da’diisu aheeyd 29 ilaa 30 jir waxaana uu ka tagay hal Xaas iyo sedax caruur ah oo kala ah labo gabdhood iyo hal wiil, waxaana uu Shabelle u soo shaqeeyay in ka badan 4 sano.

Alla ha u naxriistee Xasan Cusmaan, waxa uu ahaa nin si wanaagsan ula dhaqmi jiray bulshada, waxaana uu aad u caawin jiray dadka dhibaateysan, isagoo si weyn uga qeyb qaatay caawinta dadka abaaruhu ay saameeyeen ee Muqdisho ku dhibaateysan.

Dhinaca kale dilka Agaasimaha Shabelle ayaa waxaa cambaareeyay Dhamaan Wariyaasha Shabelle oo falkaasi ku tilmaamay mid guracan, iyagoo alle uga baryey in uu janada ka waraabiyo.

Shariif Xasan ayaana horey looga bartay in uusan labo isbuuc oo isku xigta Muqdisho ku sugnaan Safaro dalka dibadiisana mar walbo diyaarad usii raaci jiray balse taasi hada ee meesha ka baxday .

Waxa eena aheed Safarkii ugu danbeeyay uu Shariif ku baxo kii uu ku qasaaray ee lagu af ganbiyay kuna aaday Dalka Talkyaaniga xiligaas oo xilka Gudoomiyaha laga qaaday isaga oo Talyaaniga kusugan.

waxaii xiligaasi ka danbeeyay markii Shariif Xasan oo Muqdisho dib ugu soo laabtaay safar dibada uma bixin waxa uuna kusugan yahay Xaruntiisa Villa Hargeysa halkaa uu ku hoolan yahay qorsho uu ku doonayo in uu ku kala furo xildhibaanadii xilka ka qaaday.

Waxa uuna inta badan Shariif Xasan hada waqtigiisa ku lumiyaa sidii uu ugu sii fadhin lahaa Kursiga Gudoomiyah Baarlamaanka oo hada muran laga galiyay uuna ku fadhiisatay kursigaasi Ninka ee jaalka yihiin ee Madoobe Nuunow Maxamad.

Waxaa hada aad u yar rajada ah in Shariif Xasan uu shir gudoomiyo Baarlamaanka Soomaaliya inta uu tago xarunta Golaha Shacabka oo hada xarun ee mar walbo ku shiraan u ah garabka Gudoomiyaha Baarlamaanka u doortay Madoobe Nuunow Maxamad.

Xarunta Villa Hargeysa waxaa maalin walba isugu taga xildhibaano aan sida au badneen kuwaa oo taageero u muujiyay Shariif Xasan una aqoonsan Wali Gudoomiyaha Baarlamaanka Soomaaliya .

kahor intii aan xilka laga Qaadin Shariif Xasan kama dagi jirin Diyaaradaha waxa uuna noqday Gudoomiyihii Baarlamaan ee Soomaaliya kaalinta koobaad ka gala safarada dalka dibadiisa iyo Dalxiiska.

Xildhibaan Xaaji Cabdi Max’ed Cali ayaa waxa uu sheegay in dulmi bareer ah lagu soo weeraray shacabka ku dhaqan deegaanada ku yaalla goboladaasi oo uu sheegay in ciidamada Somaliland ay waxyeelo kala duwan u gaysteen shacabka ku dhaqan goboladaasi oo ay ka go’an tahay midnimada shacabka Soomaaliyeed, waxaana uu intaasi raaciyay in aan marna la aqbali karin in la hor istaago rabitaanka shacabka oo ah mid muqadas ah.

Xaaji Cabdi Max’ed ayaa waxa uu xusay in dhaqaalaha Somaliland ay ku dagaalanto uu kasoo galo wadamada deeqaha bixiya iyo Hay’adaha samafalka ee ka howlgalla deegaanada Maamulkaasi, isagoo shaaca ka qaaday in dhaqaalihii loogu tala galay in lagu caawiyo dadka danyarta ah in Maamulkaasi uu kusoo iibsado hub iyo saanad Milatari, waxaana uu ugu baaqay beesha Caalamka in ay wax ka qabato dhibaatooyinka Somaliland ay ku hayso shacabka doonaya midnimada Umada Soomaaliyeed.

Xildhibaan Deeq Xaaji Cumar oo isna kasoo jeeda Sool, Sanaag iyo Cayn ayaa waxa uu sheegay in loo baahan yahay in beesha Caalamka iyo dowladda KMG Soomaaliya ay xadidaan dhaqaalaha maalin walba logu laynayo shacabka Soomaaliyeed ee deegaanadaasi ku nool kuwaasi oo rabitaankooda uu yahay midnimada Soomaaliyeed sida uu hadalka u dhigay.

Dhawaan ayey ahayd markii dagaal u dhaxeeyay Maamulka Somaliland iyo meeleeshiyaad deegaanka ah oo taabacsan Maamulka Qaatuma ee dhawaan looga dhawaaqay goboladaasi uu ka dhacay duleedka degmada Buuhoodle kaasi oo gaystay qasaaro soo gaaray dad shacab ah.

Ra’iisul wasaaraha dalka Ethiopia Meles Zenawi oo Saxaafadda kula hadlayey magaalada Addis Ababa ee caasimada dalkaasi ayaa waxa uu sheegay in ciidamadiisa ay kusii sugnaan doonaan gudaha dalka Soomaaliya inta ay ciidamo ka socda AMISOM ay kala wareegayaan goobihii ay ka qabsadeen Xarakada Al Shabaab.

Ra’’iisul wasaare Meles Zenawi ayaa waxa uu tilmaamay inay dowladiisa taageero buuxda siineyso dowlada KMG Soomaliya hadii ay ka dalbato waxaana uu ka dhawaajiyey in Al Shabaab ay qatar ku yihiin amaanka geeska Africa.

“Waxaan filaynaa in ciidamo ka socda midowga Africa ay soo gaaraan goobaha aan ka qabsanay Xarakada Al Shabaab” sidaa waxaa yiri Ra’’iisul wasaaraha dalka Ethiopia Meles Zenawi.

Dhinaca kale wasiirka arrimaha dibadda ee dowladda Ethiopia oo u waramayey Reuters ayaa waxa uu sheegey inay dowladiisa ka fakireyso weerar ay ku qaado magaalada Baydhabo ee xarunta gobolka Bay halkaasi oo ay gacanta ku hayaan Xarakada Al Shabaab. Waxaan kaloo fiirineynaa cadaadiska iyo dhibka ay AL-SHABAAB ku heyso qabiilka SOOMAALIYA ugu tirada badan ee DIGIL iyo MIRIFLE. ayuu intaas raaciyey Wasiirka Arimaha dibada ee Ethiopia.
Sanadkii 2006-da ayey ahayd markii ciidamo badan oo ka socda Dowladda Ethiopia ay gudaha u soo galeen dalka Soomaaliya xiligaasi oo ay meesha ka saareen midowgii Maxkamadaha oo inta badan ka talinayey koofurta dalka Soomaaliya.